Bir bıçağın "ağız tipi" ya da "uç tipi", namlunun yandan görünen şeklidir: sırtın uca nasıl indiği, ucun nerede durduğu ve kesen ağzın ne kadar kavisli olduğu. Bu şekil, bıçağın delmede mi, kesmede mi, yüzmede mi iyi olacağını belirler. Bu yazıda en çok kullanılan altı tipi çizimlerle anlatıyor, hangisinin hangi işe uygun olduğunu karşılaştırıyoruz.
Not: "Ağız tipi" bazen ağzın taşlanma biçimi (scandi, düz, hollow, convex) için de kullanılır. O konu ayrıdır; kısa özeti Bıçak Çeşitleri ve Seçimi yazımızda.
Drop point
Sırt düz gider, son bölümde dışa doğru bombeli bir kavisle uca iner; ağzın göbeği yukarı kalkar ve ikisi güçlü bir uçta buluşur. Kesen ağızda geniş bir göbek (kavis) vardır.
Clip point
Sırtın uç kısmı içe doğru oyulmuş (çukur) bir çizgiyle iner, sanki "kesilmiş" gibidir; uç daha ince ve sivridir.
Tanto
Uç, köşeli ve kalındır; kesen ağız uca yakın bir noktada açı yapar ve kısa ikinci bir ağız oluşur.
- Artısı: Ucun arkasında çok çelik vardır; delme, kanırtma, kutu açmada çok dayanıklıdır.
- Eksisi: Göbek olmadığı için yüzme ve dilimlemede zayıftır.
- Nerede: Taktik ve günlük taşıma bıçakları; Japon tarzı şef bıçaklarında (kiritsuke) benzer köşeli uç.
- Profillerimiz: N690 Profil 49 · 50 · 73 · 78 · Ayrıntı: Tanto Bıçak Nedir?
Sheepsfoot
Kesen ağız düzdür; sırt, uca doğru kavisle iner ve ağızla buluşur. Sivri bir uç yoktur.
- Artısı: Uç batmaz; düz ağız tahtaya tam oturur, kontrollü kesim yapar.
- Eksisi: Delme işi yapamaz.
- Nerede: Denizcilik ve kurtarma bıçakları, bazı mutfak bıçakları.
- Şu an sheepsfoot profilimiz yok; benzer düz ağız için wharncliffe profillerimize bakın.
Wharncliffe
Kesen ağız düzdür; sırt, uzun ve düz bir eğimle uca iner. Uç, ağız hizasında ve keskindir.
Spear point
Sırt ve ağız, namlunun tam ortasındaki uca doğru simetrik olarak iner; çoğu zaman iki tarafı da bilenir. Drop point'ten farkı budur: drop point'te sırt bombeli iner, uç ortadan yukarıdadır ve yalnız alt taraf keser.
- Artısı: Delmede çok iyi, dengeli ve kontrolü kolay uç.
- Eksisi: Göbeği drop point'e göre azdır.
- Nerede: Hançer tipi bıçaklar ve çakılar; yeni başlayanlar için de uygundur.
- Şu an spear point profilimiz yok.
Karşılaştırma
| Tip |
Uç dayanımı |
Delme |
Kesme / yüzme (göbek) |
Tipik kullanım |
| Drop point |
Yüksek |
İyi |
Çok iyi |
Av, kamp, günlük |
| Clip point |
Orta |
Çok iyi |
İyi |
Bowie, av |
| Tanto |
Çok yüksek |
Çok iyi |
Zayıf |
Taktik, EDC |
| Sheepsfoot |
Yüksek |
Yok |
İyi (düz ağız) |
Kurtarma, denizcilik |
| Wharncliffe |
Orta |
İyi |
İyi (düz ağız) |
EDC, çakı |
| Spear point |
Orta |
Çok iyi |
Orta |
Hançer tipi, genel |
Hangi uç tipini seçmeli?
Atölyeden: Yeni başlayanlar için spear point ve drop point uygundur; diğer ağız tipleri ihtiyaca göre alınır.
- İlk bıçak ya da her işe bir bıçak: drop point ya da spear point.
- Av ve yüzme: drop point ya da clip point (göbek önemli).
- Kanırtma, kutu açma, ağır uç işi: tanto.
- Günlük taşıma, ip ve ambalaj: wharncliffe.
Boy, kalınlık ve çelik seçimi için: Av ve Kamp Bıçağı Nasıl Seçilir?
Kimler için uygun?
- Kendi bıçağını yapacaklar: Profil seçmeden önce hangi ucun hangi işe yaradığını görmek için.
- Bıçak alacaklar: İlan ve ürün açıklamalarındaki "drop point", "tanto" gibi terimleri anlamak için.
Projeni tamamla: seçtiğin uç tipinde profil
Sık sorulan sorular
Drop point nedir?
Sırtı son bölümde bombeli bir kavisle uca inen, ucu güçlü ve ağzı göbekli bıçak tipidir; av, kamp ve günlük kullanımda en yaygın uç tipidir.
Clip point ile drop point farkı nedir?
Clip point'te sırtın ucu içe doğru oyulmuş gibidir ve uç daha incedir; delmede daha iyi, kanırtmada daha zayıftır. Drop point'in ucu daha kalın ve dayanıklıdır.
Tanto ne işe yarar?
Köşeli ve kalın ucu sayesinde delme, kanırtma ve kutu açma gibi uçta güç isteyen işlerde dayanıklıdır.
Yeni başlayan hangi uç tipini seçmeli?
Atölyede yeni başlayanlara drop point ya da spear point öneriyoruz; diğer tipler ihtiyaca göre seçilir.
Yazar hakkında: Evren Yeltepe, 8 yıldır bıçak yapıyor. Mesleğe amatör bir hobici olarak başladı; bugün İstanbul Pendik'teki atölyesinden Bıçak Malzemesi olarak bıçak ustalarına ve hobicilere malzeme desteği sunuyor.